Akcija za ljudska prava (HRA) izražava ozbiljnu zabrinutost zbog propusta Uprave policije da spriječi bjekstvo Miloša Medenice, iako je bila izrečena mjera zabrane napuštanja stana, čije je izvršenje u nadležnosti policije. Neophodno je da Državno tužilaštvo i Unutrašnja kontrola rada policije hitno utvrde ko je odgovoran za neizvršavanje sudske odluke, odnosno omogućavanje i eventualno pomaganje bjekstva osuđenog lica.

Prema Zakoniku o krivičnom postupku mjeru nadzora zabrane napuštanja stana izvršava policija (čl. 168 st. 2). Uprava policije je obavezna da obezbijedi efikasno, kontinuirano i djelotvorno sprovođenje te mjere, kao i da preduzme sve neophodne radnje radi sprečavanja njenog kršenja. U skladu sa članom 18 Zakona o unutrašnjim poslovima, policija je dužna da preventivno djeluje radi sprečavanja nezakonitih postupanja, dok prema članu 19 istog zakona može i da primjenjuje ona ovlašćenja kojima se službeni cilj postiže uz najmanje štetnih posljedica. Krivični zakonik kao krivično djelo propisuje odbijanje službenih lica da izvrše pravosnažnu i izvršnu sudsku odluku (čl. 395).

U slučaju osuđenog Miloša Medenice očigledno je izostalo i preventivno djelovanje i efikasno izvršenje mjere nadzora. Činjenica da je uspio da napusti prostor u kojem je bio obavezan da boravi i da se udalji bez blagovremene reakcije policije predstavlja ozbiljan propust koji se mora ispitati i u kontekstu omogućavanja i pomaganja bjekstva osobe lišene slobode.

Taj propust se ne može opravdati formalnim obavještavanjem suda o kršenju mjere, jer time obaveza policije da obezbijedi njeno izvršenje ne prestaje.

Shodno članu 94 Zakona o unutrašnjim poslovima, policija ima ovlašćenje da primijeni i sredstva prinude ako se službeni zadatak ne može izvršiti upozorenjem ili naređenjem. U ovom slučaju, službeni zadatak bio je upravo obezbjeđivanje izvršenja mjere zabrane napuštanja stana.

Suprotno tumačenje relativizuje obaveznost sudske odluke o zabrani napuštanja stana, koja je bila izrečena u konkretnom slučaju.

Mjera zabrane napuštanja stana predstavlja specifičnu mjeru nadzora, koja faktički znači lišenje slobode u kućnim uslovima, u smislu člana 51 Krivičnog zakonika Crne Gore i prakse Evropskog suda za ljudska prava (Mancini v. Italy, 44955/98; Lavents v. Latvia, br. 58442/00, Delijorgji v. Albania, br. 6858/11).

To znači da je lice na koje se mjera odnosi već lišeno slobode, te da policija nema obavezu da ga „ponovo lišava slobode”, već da obezbijedi kontinuitet izvršenja postojeće mjere i njegovo zadržavanje u stanu u kojem se sprovodi.

Suprotno tumačenje, koje je javno saopštio direktor Uprave policije, prema kojem policija nakon konstatovanja kršenja mjere nema nikakvu dalju obavezu postupanja, upućuje na krivičnu odgovornost za neizvršavanje sudske odluke (čl. 395 KZCG), pored toga što vodi obesmišljavanju instituta mjera nadzora i poziva na njihovo sistematsko kršenje. Da policija ima obavezu da reaguje u ovakvim situacijama potvrđuje i ranija praksa, kada su policijski službenici, zbog kršenja mjere zabrane napuštanja stana, preduzimali radnje prema licima zatečenim u kršenju te mjere, uz obavještavanje nadležnog suda.

Imajući u vidu težinu propusta u slučaju izvršavanja mjere nadzora nad Milošem Medenicom, HRA očekuje da Državno tužilaštvo hitno i temeljno ispita okolnosti bjekstva Miloša Medenice u odnosu na postojeća krivična djela koja obezbjeđuju poštovanje sudskih odluka I zabranjuju nesavjesan rad u službi itd. Takođe, Odjeljenje za unutrašnju kontrolu policije bi hitno moralo da ispita postupanje nadležnih policijskih službenika i rukovodilaca i utvrdi njihovu odgovornost zbog težeg disciplinskog prekršaja – neizvršavanja, nesavjesnog, neblagovremenog ili nemarnog vršenja službenih obaveza (čl. 95 st. 1 tač. 1 Zakona o državnim službenicima i namještenicima). U svakom slučaju javnost treba da ima uvid u ishod ispitnog postupka, u cilju jačanja povjerenja u kontrolu policije.

Izostanak odgovornosti u ovakvim slučajevima podriva vladavinu prava i povjerenje javnosti u institucije, šalje poruku tolerisanja nekažnjivosti i institucionalne slabosti u borbi protiv organizovanog kriminala.