KRAJ LIČNIH DOMINACIJA U PRAVOSUĐU JE POČETAK SUŠTINSKE REFORME

Srećni praznici i nova 2021. godina!
31/12/2020
NEZAKONITI KOMENTARI ŠTETE DRUŠTVU U CJELINI
04/01/2021

KRAJ LIČNIH DOMINACIJA U PRAVOSUĐU JE POČETAK SUŠTINSKE REFORME

Photo: Savo Prelević

Akcija za ljudska prava (HRA) pozdravlja odlazak sa funkcije predsjednice Vrhovnog suda Vesne Medenice, predsjednika Osnovnog suda u Kotoru Branka Vučkovića i predsjednika Osnovnog suda u Plavu Hilmije Sujkovića, koji su uoči Nove godine Sudskom savjetu podnijeli ostavke.

Očekujemo da ostavke podnesu i predsjednici osnovnih sudova na Žabljaku – Mihailo Anđelić, u Rožajama – Zahit Camić, u Bijelom Polju – Radule Piper, u Beranama – Dragan Dašić, u Kolašinu – Arsen Popović, u Baru -Goran Šćepanovič, i u Danilovgradu – Milica Jovović.

Sve njih je Sudski savjet na predsjedavajuće funkcije postavio suprotno Ustavnom, odnosno zakonskom ograničenju da jedna ista osoba ne može biti birana za predsjednicu/ka istog suda više od dva puta.

Ove promjene su veoma važne za oslobađanje sudstva od okoštalih ličnih dominacija i decenijskih monopola. Konačno se pruža šansa novim ljudima da unaprijede profesionalizam i ličnu nezavisnost sudija pojedinačno kao i sudstva u cjelini.

Pored domaće stručne javnosti, koja se javno i jednoglasno usprotivila tumačenju Savjeta da reizabrane osobe imaju pravo da obavljaju i treći, četvrti, peti, šesti i osmi predsjednički mandat i Evropska komisija je izrazila zabrinutost zbog načina na koji je Savjet tumačio propise u vezi izbora jednih te istih ljudi na čelne pozicije u sudstvu i ukazala da je to tumačenje bilo suprotno i stavu Savjeta Evrope (GRECO).

HRA izražava nadu da će civilizacijsko dostignuće u borbi protiv korupcije kakvo je ograničenje broja mandata na predsjedavajućim pozicijama, koje je propisano Ustavom i zakonom za predsjednika države i predsjednike sudova, što prije postati i opšteprihvaćena moralna norma u Crnoj Gori. Mora ostati zapamćeno da je protiv te norme, nažalost, protekle godine ustalo svih 18 sudija Vrhovnog suda Crne Gore, i to bez ikakvog obrazloženja, kao i 9 članova i članica Sudskog savjeta, pored pomenutih reizabranih predsjednika sudova na čelu sa predsjednicom Vrhovnog suda Crne Gore.

HRA pozdravlja i ostavku sudije Vrhovnog suda Rade Kovačević na mjesto članice Sudskog savjeta, i očekuje da i preostali članovi tog savjeta podnesu ostavke. Radi se o Vesni Simović Zvicer, Dobrici Šljivančaninu, Loru Markiću, Ani Perović Vojinović, Verici Sekulić i Draganu Baboviću.

Ovaj sastav Savjeta, koji je preko dvije godine radio u statusu osporenog legitimiteta, prouzrokovao je više skandala. Prekršili su Ustav i zakon birajući predsjednicu Vrhovnog suda i devet predsjednika osnovnih sudova i produžavajući trajanje sudijskih funkcija znatnom broju sudija do odlučivanja o inicijativi za ocjenu ustavnosti koju su podnijeli. Odgovorni su za skandalozne izbore kandidata za sudije osnovnih sudova, tako što su falsifikovali ocjene za intervjue koje nisu ni vodili ili su ih nepropisno vodili i tako što su favorizovali ili okretali glave od favorizovanja djece prijatelja, izmišljali su pravna tumačenja koja su zabrinjavala Evropsku uniju, ali i ignorisali javne pritiske na sudije koje su morali da štite s pozicija zaštite sudskog integriteta i nezavisnosti. To je samo ono što je HRA pratila i dokumentovala. Ostaju da se istraže i druge optužbe potkrijepljene negativnim izvještajem DRI o finansijskom poslovanju Sudskog savjeta, kao i one o protivzakonitom uticaju pojedinih članova Savjeta na sudije.

Očekujemo da će i očekivane promjene u državnom tužilaštvu proizvesti klimu zakonitosti i vladavine prava u kojoj će ti propusti biti kvalifikovani kao krivična djela nesavjesnog obavljanja funkcije i zloupotrebe službenog položaja zarad ličnih interesa.

Smatramo da je gospođi Radi Kovačević, koja i dalje radi kao sudija Vrhovnog suda, prestala i sudijska funkcija, samo što to Sudski savjet odbija da konstatuje. Ona je na osnovu člana 17 Zakona o PIO ispunila uslov za starosnu penziju, dok je član 121 stav 2 Ustava Crne Gore nedvosmislen – sudiji prestaje funkcija kad ispuni uslove za ostvarivanje prava na starosnu penzuju. Isti je slučaj, prema dostupnim podacima, i sa šest drugih sudija Vrhovnog suda (tabela 2 u dodatku).

HRA očekuje od ministarstva pravde da što prije predloži izmjene i dopune Zakona o Sudskom savjetu i sudijama, kojima će se obezbijediti primjena preporuka GRECO, propisati uslovi za izbor članova i članica Sudskog savjeta koji će spriječiti konflikt interesa i posebno obezbijediti da članstvo Savjeta iz reda pravnika čine ljudi od integriteta, koji neće dozvoliti da politički i drugi privatni interesi pretežu nad Ustavom i zakonom, kao što je to do sada bio slučaj.

DODATAK 1:

Lista predsjednika sudova koji su bili izabrani na više od dva mandata:

  1. Vesna Medenica, Vrhovni sud Crne Gore, na poziciji predsjednice od decembra 2007. godine;
  2. Branko Vučković, OS Kotor – osmi mandat, na poziciji predsjednika od 1989. godine;
  3. Hilmija Sujković, OS Plav – treći mandat, na poziciji predsjednika od 2009. godine;
  4. Milica Jovović, OS Danilovgrad – treći mandat, na poziciji predsjednice od 2009. godine;
  5. Goran Šćepanović, OS Bar – treći mandat, na poziciji predsjednika od 2008. godine;
  6.  Arsen Popović, OS Kolašin – treći mandat, na poziciji predsjednika od 2006. godine;
  7.  Dragan Dašić, OS Berane – četvrti mandat, na poziciji predsjednika od 2001. godine;
  8.  Radule Piper, OS Bijelo Polje – treći mandat, na poziciji predsjednika od 2009. godine;
  9.  Zahit Camić, OS Rožaje – šesti mandat, na poziciji predsjednika od 1993. godine;
  10. Mihailo Anđelić, OS Žabljak – peti mandat, na poziciji predsjednika od 2001. godine.

DODATAK 2:

Lista sudija kojima je funkcija morala prestati (na osnovu dostupnih biografskih podataka):

Vrhovni sud Crne Gore

1.Vesna Medenica, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, stav 2;

2. Rada Kovačević, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1;

3. Lidija Ivanović, krajem decembra 2020. ispunila uslov na osnovu čl. 17, st. 1, a dva mjeseca prije toga izabrana za sudiju Vrhovnog suda;

4. Branimir Femić, ispunio uslov u oktobru 2020, na osnovu čl. 17, st. 1 ZPIO;

5. Natalija Filipović, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1;

6. Dragica Milačić, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, stav 1;

7. Stanka Vučinić, zamjenica predsjednice, stekla uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1;

8. Dušanka Radović, stekla uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1.

Sud za prekršaje u Budvi

9. Koviljka Đačić, predsjednica Suda za prekršaje u Budvi, na osnovu člana 17 stav 1, stupanjem na snagu ZPIO;

Osnovni sud u Rožajama

10. Zahit Camić, predsjednik, na osnovu čl. 17 st. 2 ZPIO.

Viši sud u Podgorici

11. Dragica Vuković, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

12. Miroslav Bašović, ispunio uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

13. Vjera Šljivančanin, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

14. Verica Sekulić, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

15. Miljana Pavlićević, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

Upravni sud Crne Gore

16. Gordana Pot, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

17. Biserka Bukvić, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

Sud za prekršaje Bijelo Polje

18. Branka Pantović, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

19. Milutin Božović, ispunio uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

Osnovni sud u Beranama

20. Međedović Aiša, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

 Viši sud u Bijelom Polju

21. Jadranka Ćulafić, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

22. Nedjeljko Mrdak, ispunio uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

23. Šefkija Đešević, ispunio uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

Apelacioni sud Crne Gore

24. Ratko Ćupić, ispunio uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

25. Milić Međedović, ispunio uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

Viši sud za prekršaje Crne Gore

26. Vesna Šćepanović, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

27. Dragica Kovačević, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 1

28. Dragica Stojanović, ispunila uslov stupanjem na snagu ZPIO, na osnovu čl. 17, st. 2

Za ostale sudije nijesmo sigurni jer nema dostupnih biografskih podataka.